Co to jest hipoglikemia reaktywna? Co się dzieje z cukrem?

Hipoglikemia rekatywna jest to zbyt niski poziom cukru we krwi. Występuje ona u osób, które nie chorują ą na cukrzycę. Pojawia się zazwyczaj do dwóch godzin po zjedzeniu posiłku, dlatego nazywana jest również hipoglikemią poposiłkową.

Zgodnie z fizjologią, cukier po spożyciu posiłku wzrasta do górnej granicy normy. Następnie spada do dolnej granicy normy. U osób cierpiących na hipoglikemię reaktywną, cukier po posiłku najczęściej wzrasta powyżej granicy normy i następnie bardzo gwałtownie i nadmiernie się obniża. Wtedy powstaje niedocukrzenie.

Hipoglikemia reaktywna nie występuje w nocy ani na czczo. Nie spotyka się jej również po wysiłku fizycznym. Występuje z kolei po spożyciu posiłków bogatych w węglowodany. Niestety, może ona również prowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2.

Jakie są przyczyny hipoglikemii reaktywnej i kogo może ona dotyczyć?

Hipoglikemia poposiłkowa może być związana z początkową, najwcześniejszą fazą rozwoju cukrzycy typu 2. Spowodowana może być operacjami, takimi jak resekcja żołądka, czy też jelita cienkiego. Niektóre osoby, u których występuje nadwrażliwość na przykład na fruktozę, czyli osoby z defektami genetycznymi również narażone są na hipoglikemię reaktywną. Hipoglikemia reaktywna występuje najczęściej po obfitych posiłkach bogatych w węglowodany, co nie znaczy, że jej przyczyna leży w nieprawidłowej diecie. U osób mających skłonność do hipoglikemii reaktywnych, ich ryzyko wzrasta po posiłkach bogatych w cukry.

Typowymi objawami hipoglikemii reaktywnej są:

  • napady głodu po posiłku, w szczególności chęć na słodycze
  • drżenie rąk
  • nadmierna potliwość
  • drażliwość
  • nerwowość i niepokój
  • zawroty głowy
  • kołatanie serca

Diagnostyka hipoglikemii reaktywnej

Diagnostyka hipoglikemii reaktywnej rozpoczyna się od dokładnego wywiadu lekarskiego. Następnie wykonywany jest test tolerancji glukozy, inaczej krzywa cukrowa. Glikemia w tym wypadku kontrolowana jest w następujących odstępach czasu: 120, 150, 180 i 240 minut. Wcześniej osoba, u której podejrzewa się hipoglikemię reaktywną musi spożyć 75 g glukozy.

O hipoglikemii reaktywnej świadczy niski poziom cukru we krwi w którejkolwiek próbce krwi po wypiciu roztworu glukozy.

Leczenie hipooglikemii reaktywnej

  • Sposobem na minimalizowanie ryzyka wystąpienia hipoglikemii po posiłku jest przestrzeganie odpowiednich zaleceń dietetycznych. Osoba, która boryka się z hipogliekmią reaktywną powinna  jeść 4 do 5 posiłków w ciągu dnia. Powinna jeść bez pośpiechu i regularnie.
  • Przerwy pomiędzy posiłkami nie powinny być dłuższe niż 3 godziny.
  • Każdy posiłek powinien składać się z węglowodanów złożonych, białka i tłuszczu.
  • Alkohol, napoje gazowane oraz energetyczne nie są wskazane.
  • Należy stosować produkty nieprzetworzone, bogate w błonnik, jak na przykład: ryż niełuskany, gruboziarniste kasze, makaron z mąki razowej.
  • Należy ograniczyć owoce słodkie i dojrzałe, jak na przykład: banany, śliwki, gruszki oraz winogrona.
  • Owoce z puszki oraz owoce suszone również nie są wskazane, ponieważ zawierają bardzo dużo cukrów prostych.

Produkty zawierające sacharozę, takie jak: miód, cukier, słodycze, słodzone desery należy wykluczyć z diety. Jasne pieczywo również powinno zostać wykluczone z diety.

U większości pacjentów z hipoglikemią reaktywną przestrzeganie diety i zaleceń żywieniowych zabezpiecza przed jej napadami. W niektórych przypadkach dodatkowo wymagana jest interwencja lekarska w postaci zastosowania odpowiednich leków.

Zalecenia żywieniowe w hipoglikemii reaktywnej

  • Zalecane produkty zbożowe:
    • pieczywo razowe i żytnie
    • kasza gryczana, jaglana oraz pęczak
    • płatki owsiane
    • ryż brązowy
  • Niewskazane produkty zbożowe:
    • rozgotowana kasza, ryż, makaron
    • pieczywo pszenne
    • mąka pszenna
  • Produkty zbożowe dozwolone ale w umiarkowanych ilościach:
    • Krótko gotowane kasze drobne.
  • Zalecane owoce i warzywa:
    • pomidory
    • ogórki świeże i kiszone
    • rzodkiewka
    • sałata zielona
    • brokuły
    • owoce jagodowe
    • owoce cytrusowe
    • kiwi
    • truskawki.
  • Niewskazane owoce i warzywa:
    • warzywa rozgotowane
    • marchew
    • warzywa z puszki
    • banany
    • winogrona
    • owoce z puszki.
  • Owoce i warzywa dozwolone ale w umiarkowanych ilościach:
    • seler
    • pietruszka
    • owoce suszone
    • soczewica
    • bób.

W ciągu doby najlepiej jest spożywać około 500 g warzyw, między 200 – 300 g owoców.

Jeśli chodzi o jaja, to niewskazana jest jajecznica na maśle lub boczku. Dozwolone jest żółtko jaja ale maksymalnie 2 razy w tygodniu. Zalecane jest z kolei białko jaja.

  • Zalecane napoje:
    • woda mineralna
    • kawa filtrowana lub też rozpuszczalna
    • herbata
    • soki warzywne.
  • Niewskazane napoje:
    • napoje alkoholowe
    • słodzone napoje gazowane
    • soki owocowe z dodatkiem cukru.
  • Napoje dozwolone ale w umiarkowanych ilościach:
    • kawa zbożowa
    • kakao z niewielką ilością mleka
    • jogurt naturalny.